Avrupalı markalar için tekstil üretiyor veya tedarik ediyorsanız, Dijital Ürün Pasaportu'nu (DPP) duymaya başlamışsınızdır. Bazı markalar tedarikçilerinden şimdiden daha ayrıntılı ürün verisi istiyor. Bu rehber neyin geldiğini, neyin henüz belirsiz olduğunu ve bugünden neler hazırlayabileceğinizi anlatıyor.
Dijital Ürün Pasaportu nedir?
Dijital Ürün Pasaportu, bir ürünün malzemesi, menşei, sertifikaları, bakımı, onarımı ve geri dönüşümü hakkındaki temel bilgilerin dijital kaydıdır. Genellikle ürün veya etiket üzerindeki bir QR kod ile erişilir. 2024'te yürürlüğe giren AB Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü'ne (ESPR) dayanır.
Tekstilde ne zaman uygulanacak?
Tekstil, Avrupa Komisyonu'nun 2025–2030 çalışma planında öncelikli ürün grupları arasında. Tekstile özel kuralların (yetki devrine dayalı tasarruf, "delegated act") 2027'de kabul edilmesi öngörülüyor. Kabulden sonra şirketlere, kurallar uygulanmaya başlamadan önce genellikle en az 18 aylık bir geçiş süresi tanınması bekleniyor.
Kesin tarihler ve veri gereksinimleri henüz netleşmedi. Ama markalar son kuralları beklemiyor; bu verileri oluşturmak zaman aldığı için tedarik zincirlerinden şimdiden toplamaya başlıyorlar.
Neden önce tedarikçilere soruluyor?
Pasaporttan markalar sorumlu, ama bilgilerin çoğu tedarikçilerden geliyor: kumaş üreticileri, konfeksiyon firmaları, boyahaneler ve aksesuar tedarikçileri. Sizin verileriniz eksik veya tutarsızsa, müşterinizin pasaportu da öyle olur. Düzenli ve belgeli ürün verisini hızla sunabilen tedarikçilerle çalışmak daha kolaydır.
Markaların isteyebileceği veriler
Kesin liste henüz belli değil, ancak tekstil için yapılan hazırlık çalışmaları şu alanlara işaret ediyor:
- Elyaf içeriği — bileşen bazında (dış kumaş, astar, ribana, cep astarı), toplamı %100 olacak şekilde. AB'de elyaf etiketlemesi zaten zorunlu, bu yüzden başlangıç noktası burası.
- Geri dönüştürülmüş içerik — geri dönüştürülmüş elyaf oranı, GRS veya RCS gibi sertifikalarla desteklenmiş olarak.
- Organik ve diğer iddialar — GOTS veya OCS gibi geçerli sertifikalarla desteklenmiş olarak.
- Endişe verici maddeler — tedarikçilerinizden REACH SVHC beyanı gibi belgeler.
- Menşe ve üretim — ürünün nerede ve kim tarafından üretildiği, mümkünse hangi tesiste.
- İzlenebilirlik — üretime ve sevkiyata bağlanan parti veya lot numaraları.
- Bakım talimatları — yıkama, ağartma, kurutma, ütüleme ve profesyonel temizlik; bakım etiketiyle tutarlı olarak.
- Dayanıklılık, onarım ve ömür sonu — onarım bilgisi, geri dönüşüm talimatları ve ambalaj malzemeleri.
Hızlı bir öz değerlendirme
Ürünlerinizden biri için kendinize sorun:
- Bakım etiketindeki elyaf oranları, tedarikçinin kompozisyon beyanıyla aynı mı?
- Belirttiğiniz her sertifika hâlâ geçerli mi ve sertifika numarası elinizde mi?
- Kumaş tedarikçisinin ve ürünü üreten fabrikanın adını söyleyebilir misiniz?
- Tedarikçilerinizden bir REACH beyanınız var mı?
- Bitmiş bir ürünü bir üretim partisine bağlayabiliyor musunuz?
İki veya daha fazlasına "hayır" ya da "emin değilim" dediyseniz bu normal; önce üzerinde çalışmanız gereken yer tam olarak burası.
Sık gördüğümüz eksikler
- Bir bileşenin elyaf toplamının %100 etmemesi.
- Bakım etiketi ile tedarikçi beyanında farklı oranlar olması.
- Geçerli bir sertifikayla desteklenmeyen organik veya geri dönüştürülmüş iddiaları.
- Fark edilmeden süresi dolmuş sertifikalar.
- Yazılı bir kimyasal uygunluk beyanının olmaması.
Nereden başlamalı?
Başlamak için yeni bir yazılıma veya laboratuvar testine ihtiyacınız yok. Bir ürün seçin. Elinizdeki belgeleri (teknik föy, tedarikçi kompozisyon beyanı, bakım etiketi, sertifikalar) toplayın ve birbirleriyle karşılaştırın. Eksikleri not edin ve tedarikçilerinizden isteyin. Aynısını önemli ürünleriniz için tekrarlayın.
Bir ürününüz için hazırlık raporu alın
Textile DPP Audit, tek bir ürününüz için mevcut belgelerinizi inceler ve alan alan neyin doğrulandığını, neyin belge gerektirdiğini ve neyin eksik olduğunu, öncelikli adımlarla birlikte gösterir. Laboratuvar testi yapmıyor ve sertifika vermiyoruz; verilerinizi hazırlamanıza yardımcı oluyoruz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve Eylül 2026 itibarıyla durumu yansıtır. Tekstil Dijital Ürün Pasaportu için AB gereksinimleri henüz kesinleşmemiştir.